2 januari 2012

Afschaffing urencriterium nog niet zeker

De Tweede Kamer heeft bij de behandeling van het Belastingplan 2012 een motie aangenomen – van Groen Linkser Bruno Braakhuis – waarin de regering wordt verzocht om alternatieven voor het urencriterium te onderzoeken. Deze motie heeft veel berichten in de pers opgeleverd, met daarin de mededeling dat het urencriterium wordt afgeschaft. Ten onrechte: van afschaffing is (nog) geen sprake, de motie roept de regering alleen maar op om alternatieven voor het urencriterium te onderzoeken.



Duizenden euro’s voordeel
Voor ondernemers in de inkomstenbelasting is het urencriterium de sleutel tot flink wat belastingvoordeel. De ondernemer die in het kalenderjaar tenminste 1.225 uur in én voor zijn onderneming werkt – en als hij geen starter meer is, óók voor meer dan de helft van de voor werkzaamheden beschikbare tijd – heeft recht op diverse aftrekposten, zoals de zelfstandigen- en startersaftrek, toevoegingen aan de oudedagsreserve, de meewerkaftrek, enz. Die aftrekposten zijn goed voor duizenden euro’s belastingvoordeel. De ondernemer die dat voordeel niet wil mislopen, moet kunnen aantonen dat hij aan het urencriterium voldoet. Hij moet zijn uren ‘schrijven’. Die urenregistratie veroorzaakt veel irritatie bij ondernemers, vooral bij ZZP-ers, en leidt tot veel fiscale procedures.

Overstappen op ander criterium
Afschaffing of aanpassing van het urencriterium staat al lang op de fiscale agenda. De Sociaal Economische Raad (SER) heeft in een rapport van al weer meer dan een jaar geleden geadviseerd om over te stappen op een ander criterium, bijvoorbeeld een omzet- of winstcriterium. 


Motie omzetcriterium
Het GL-Tweede Kamerlid Braakhuis heeft bij de behandeling van het Belastingplan 2012 een motie ingediend waarin de regering wordt gevraagd om alternatieven voor het huidige urencriterium te onderzoeken. In die motie is het SER-rapport ook aangehaald. Groen Links wil het urencriterium vervangen door een omzetcriterium met een glijdende schaal: bij een omzet van € 10.000 of meer moet de ondernemer de volledige zelfstandigenaftrek krijgen, bij een omzet van € 5.000 de helft van de zelfstandigenaftrek. 


Enthousiaste reacties
De motie is aangenomen, en dat heeft alom geleid tot enthousiaste reacties dat het urencriterium binnenkort wordt afgeschaft. Dat is erg voorbarig: het oproepen tot een onderzoek naar alternatieven betekent nog niet dat een van die alternatieven kracht van wet krijgt. Braakhuis zelf heeft flink bijgedragen aan de verwarring. Hij twitterde: “Mijn motie urencriterium aangenomen! Dat betekent dat Weekers begin 2012 met een voorstel komt om deze te vervangen. Goed voor ZZP’ers!” 


Aparte winstbox
Dat is een loze belofte: staatssecretaris Weekers is druk doende met het verkennen van een aparte winstbox in de inkomstenbelasting, een voorstel om enkel het urencriterium te vervangen zit er niet in, zeker niet begin 2012. Als die aparte winstbox er komt, vervallen de diverse ondernemersfaciliteiten (en daarmee ook het urencriterium), en worden die faciliteiten ingeruild tegen een lager tarief voor de belastingheffing over de winst uit onderneming.


Uitvoering niet eenvoudiger

Een storm in een glas water. Vervanging van het urencriterium door een omzetcriterium met een glijdende schaal – zoals Braakhuis voorstaat – is qua uitvoering ook niet eenvoudiger. Het vaststellen van de relevante omzet is niet minder lastig als het schrijven van uren. En zeker zo manipuleerbaar. En grenzen van € 10.000 en € 5.000 omzet als basis voor toekenning van de zelfstandigenaftrek zijn onwerkelijk laag.